به گزارش پایگاه اطلاع‌رسانی بنیان، نوروپاتی نوری تروماتیک به عنوان یکی از علل مهم کاهش بینایی ناشی از تروما، با مکانیسم‌های پاتوفیزیولوژیک پیچیده‌ای همراه است که شامل فازهای آسیب اولیه و ثانویه، از دست‌دادن پیشرونده سلول‌های گانگلیون شبکیه و دژنراسیون آکسونی می‌شود. اگرچه درمان‌های کنونی مانند کورتیکواستروئیدها و مداخلات جراحی اثرات محدودی دارند، اما درمان‌های سلولی به عنوان یک رویکرد امیدوارکننده برای ترویج همزمان نوروپروتکشن و باززایی سلول‌های گانگلیون شبکیه ظهور کرده‌اند. این مرور، پیشرفت‌های اخیر در درمان‌های سلولی برای نوروپاتی نوری تروماتیک را خلاصه می‌کند. در زمینه درمان جایگزینی سلولی، سلول‌های شبه‌گانگلیون شبکیه مشتق‌شده از سلول‌های بنیادی جنینی و سلول‌های بنیادی پرتوان القایی - از طریق القای شیمیایی یا برنامه‌ریزی مجدد مستقیم - توانایی ادغام در شبکیه میزبان و زنده‌ماندن برای هفته‌ها تا ماه‌ها را نشان داده‌اند که به طور بالقوه می‌تواند عملکرد بینایی را بهبود بخشد. سلول‌های بنیادی مزانشیمی مشتق‌شده از منابع مختلف از جمله مغز استخوان، بند ناف، جفت و بافت چربی، توانایی افزایش بقای سلول‌های گانگلیون شبکیه، تحریک باززایی آکسونی و پشتیبانی از بهبود عملکردی جزئی را نشان داده‌اند. علاوه بر این، سلول‌های بنیادی/پیش‌ساز عصبی مشتق‌شده از سلول‌های بنیادی جنینی انسانی، اثرات نوروپروتکتیو ارائه می‌دهند و به عنوان "رله‌های عصبی" عمل کرده، اتصال مجدد بین مناطق آسیب‌دیده عصب بینایی و مسیر بینایی را تسهیل می‌کنند. فراتر از پیوند مستقیم سلول، محصولات مشتق‌شده از سلول مانند وزیکول‌های خارج سلولی و محلول‌های استخراج‌شده از سلول، اثرات نوروپروتکتیو امیدوارکننده‌ای در نوروپاتی نوری تروماتیک نشان داده‌اند.  

مکانیسم‌های پاتوفیزیولوژیک آسیب عصب بینایی  

آسیب عصب بینایی ناشی از تروما، یک فرآیند پاتولوژیک پیچیده است که در دو فاز اولیه و ثانویه رخ می‌دهد. آسیب اولیه بلافاصله پس از تروما اتفاق می‌افتد و منجر به آسیب مکانیکی مستقیم به آکسون‌های عصب بینایی می‌شود. این آسیب اولیه، یک آبشار پیچیده از رویدادهای ثانویه از جمله استرس اکسیداتیو، التهاب عصبی، تشکیل اسکار گلیالی و مرگ سلولی را به راه می‌اندازد. عوامل متعددی از جمله ترومای فیزیکی، استرس اکسیداتیو، نورواینفلامیشن و تشکیل اسکار گلیالی، پیشرفت بیماری و مرگ سلول‌های گانگلیون شبکیه را تشدید می‌کنند. اشکال متعدد مرگ سلولی از جمله آپوپتوز، پیروپتوز، نکروپتوز و فرروپتوز در مراحل مختلف بیماری دخیل هستند. این مکانیسم‌های پیچیده، نیاز به رویکردهای درمانی چندوجهی را برای مقابله مؤثر با بیماری نشان می‌دهند.

انواع سلول‌های بنیادی در درمان آسیب عصب بینایی  

درمان‌های سلولی برای نوروپاتی نوری تروماتیک از انواع مختلفی از سلول‌های بنیادی استفاده می‌کنند. سلول‌های بنیادی جنینی و سلول‌های بنیادی پرتوان القایی، توانایی تمایز به سلول‌های شبه‌گانگلیون شبکیه را دارند که می‌توانند در شبکیه میزبان ادغام شده و به بازسازی عملکرد بینایی کمک کنند. سلول‌های بنیادی مزانشیمی مشتق‌شده از منابع مختلف از جمله مغز استخوان، بند ناف، جفت و بافت چربی، اثرات نوروپروتکتیو قوی از طریق ترشح فاکتورهای نوروتروفیک و تعدیل پاسخ التهابی نشان داده‌اند. این سلول‌ها می‌توانند بقای سلول‌های گانگلیون شبکیه را افزایش داده، باززایی آکسونی را تحریک کرده و از بهبود عملکردی جزئی پشتیبانی کنند. سلول‌های بنیادی/پیش‌ساز عصبی نیز با عمل به عنوان "رله‌های عصبی"، اتصال مجدد بین مناطق آسیب‌دیده عصب بینایی و مسیر بینایی را تسهیل می‌کنند.  

روش‌های مختلف پیوند سلولی  

پیوند سلولی برای درمان آسیب عصب بینایی می‌تواند از راه‌های مختلفی انجام شود. پیوند داخل چشمی، پیوند داخل عصب بینایی و پیوند سیستمیک از جمله روش‌های متداول هستند. هر یک از این روش‌ها مزایا و محدودیت‌های خاص خود را دارند. انتخاب روش پیوند به عواملی مانند نوع سلول مورد استفاده، وسعت آسیب، زمان پس از تروما و شرایط بالینی بیمار بستگی دارد. توسعه روش‌های نوین انتقال سلول از جمله استفاده از داربست‌های بیولوژیک و سیستم‌های رهایش کنترل‌شده، می‌تواند کارایی پیوند سلولی را به طور قابل توجهی افزایش دهد.  

محصولات مشتق‌شده از سلول‌ها  

فراتر از پیوند مستقیم سلول، محصولات مشتق‌شده از سلول‌ها نیز اثرات درمانی قابل توجهی نشان داده‌اند. وزیکول‌های خارج سلولی که حاوی miRNA، پروتئین‌ها و فاکتورهای رشد هستند، می‌توانند سیگنال‌های درمانی را به سلول‌های آسیب‌دیده انتقال دهند. این وزیکول‌ها قادر به تعدیل پاسخ التهابی، کاهش آپوپتوز و تحریک باززایی آکسونی هستند. محلول‌های استخراج‌شده از سلول‌های بنیادی نیز حاوی فاکتورهای نوروتروفیک و مولکول‌های سیگنال‌دهی هستند که می‌توانند اثرات نوروپروتکتیو قوی ایجاد کنند. این محصولات سلولی، جایگزین امیدوارکننده‌ای برای پیوند سلولی سنتی محسوب می‌شوند.  

چالش‌ها و محدودیت‌های کنونی  

علیرغم پیشرفت‌های قابل توجه، چالش‌های متعددی در مسیر درمان‌های سلولی برای آسیب عصب بینایی وجود دارد. ادغام محدود سلول‌های پیوندی، بهبود ناکافی بینایی عملکردی، نیاز به زمان‌بندی دقیق و روش‌های تحویل بهینه، و درک ناقص از نقش میکرو environment شبکیه و فعال‌سازی سلول‌های گلیالی در نوروپروتکشن و نورورژنراسیون از جمله این چالش‌ها هستند. علاوه بر این، مطالعات با دوره‌های مشاهده طولانی‌تر و بینش‌های مکانیکی عمیق‌تر در مورد اثرات درمانی درمان‌های سلولی هنوز کم‌شمار هستند. حل این چالش‌ها نیازمند همکاری بین‌رشته‌ای و تحقیقات پایه‌ای بیشتر است.  

کارآزمایی‌های بالینی و ارزیابی ایمنی  

دو کارآزمایی بالینی فاز I، ایمنی و مزیت بالقوه درمان سلولی برای نوروپاتی نوری تروماتیک را تأیید کرده‌اند که بهبودهایی در حدت بینایی گزارش شده است. با این حال، مطالعات بیشتری برای اعتبارسنجی این یافته‌ها و ایجاد نتایج درمانی خوب و مشخص مورد نیاز است. ارزیابی دقیق ایمنی، تعیین دوز بهینه، استانداردسازی پروتکل‌های پیوند و پایش طولانی‌مدت بیماران از ملزومات اساسی برای موفقیت این درمان‌ها در محیط بالینی هستند.  

راهبردهای آینده و مهندسی بافت  

راهبردهای نوظهور مهندسی بافت، مانند پیوند مبتنی بر داربست، ممکن است بقای سلول و هدایت آکسونی را بهبود بخشند. داربست‌های بیومتریال می‌توانند محیطی مناسب برای رشد و تمایز سلول‌های پیوندی فراهم کرده و یک ماتریس حمایت‌کننده برای بازسازی آکسون‌ها ایجاد کنند. ترجمه موفقیت‌آمیز بالینی به اعتبارسنجی دقیق پیش‌بالینی، پروتکل‌های استاندارد شده و یکپارچه‌سازی تکنیک‌های تصویربرداری پیشرفته برای بهینه‌سازی efficacy درمانی نیاز دارد.  

نتیجه‌گیری و چشم‌انداز آینده  

درمان‌های سلولی نوید بزرگی برای درمان نوروپاتی نوری تروماتیک دارند، اما باید موانع بحرانی برای دستیابی به باززایی عملکردی عصب بینایی overcome شوند. توسعه پروتکل‌های استاندارد، درک بهتر مکانیسم‌های عمل و یکپارچه‌سازی فناوری‌های نوین از جمله الزامات اساسی برای موفقیت این درمان‌ها هستند. با ادامه تحقیقات و توسعه فناوری‌های نوین، درمان‌های سلولی می‌توانند آینده جدیدی را برای بیماران مبتلا به آسیب عصب بینایی رقم بزنند.  

پایان مطلب/.