به گزارش پایگاه اطلاع رسانی بنیان، پیسی یا ویتیلیگو یکی از بیماری‌های پوستی شایع است که چهره و ظاهر بسیاری از افراد را تحت تأثیر قرار می‌دهد. این بیماری زمانی رخ می‌دهد که سلول‌های تولیدکننده رنگدانه پوست که ملانوسیت نامیده می‌شوند، از بین می‌روند یا عملکرد خود را از دست می‌دهند. در نتیجه لکه‌های سفید یا روشن روی پوست ظاهر می‌شود که معمولاً مرز مشخصی با پوست سالم دارند. این لکه‌ها می‌توانند در هر قسمت بدن دیده شوند، اما بیشتر در صورت، دست‌ها، بازوها، پاها و نواحی در معرض آفتاب ظاهر می‌شوند. پیسی به خودی خود دردناک نیست و خطر جانی ایجاد نمی‌کند، اما تأثیر روانی و اجتماعی آن برای بسیاری از بیماران بسیار سنگین است. افراد مبتلا اغلب احساس خجالت، کاهش اعتماد به نفس و حتی انزوای اجتماعی را تجربه می‌کنند، به ویژه در جوامعی که ظاهر پوست اهمیت زیادی دارد.

علت دقیق پیسی هنوز به طور کامل شناخته نشده است، اما عوامل ژنتیکی، اختلالات سیستم ایمنی، استرس شدید و حتی آسیب‌های پوستی می‌توانند در بروز آن نقش داشته باشند. بیماری ممکن است به صورت تدریجی گسترش یابد یا دوره‌های پایداری و فعالیت داشته باشد. درمان‌های سنتی مانند کرم‌های موضعی، نوردرمانی و داروهای سیستمیک در برخی بیماران مؤثر بوده‌اند، اما درصد قابل توجهی از افراد به این روش‌ها پاسخ کافی نمی‌دهند و بیماری آن‌ها مقاوم باقی می‌ماند. در چنین شرایطی، نیاز به روش‌های نوین و پایدارتر احساس می‌شود.

ورود سلول‌درمانی به عرصه درمان پیسی

در سال‌های اخیر، علم پزشکی به سمت استفاده از سلول‌های خود بیمار برای ترمیم بافت‌های آسیب‌دیده حرکت کرده است. یکی از این پیشرفت‌ها در حوزه درمان پیسی، فرآورده‌ای به نام ریکالرسل است که در ایران توسعه یافته و تولید می‌شود. این محصول توسط شرکت سل‌تک فارمد که زیرمجموعه گروه دارویی برکت است، طراحی و به مرحله تولید تجاری رسیده است. ریکالرسل به عنوان یک روش سلول‌درمانی اتولوگ شناخته می‌شود، به این معنا که از سلول‌های خود بیمار استفاده می‌کند و خطر رد پیوند یا عوارض ایمنی را به حداقل می‌رساند.

فرآیند درمان با ریکالرسل نسبتاً ساده و سرپایی است. ابتدا از پوست سالم بیمار نمونه‌برداری می‌شود. این کار معمولاً با استفاده از ابزار خاصی به نام درماتوم انجام می‌گیرد و میزان درد و ناراحتی آن محدود است. سپس نمونه به آزمایشگاه منتقل می‌شود تا سلول‌های اپیدرمی و ملانوسیت‌ها استخراج، کشت و تکثیر شوند. پس از آماده‌سازی، این سلول‌ها به صورت تزریقی یا پیوندی در نواحی دچار لکه تزریق می‌شوند. سلول‌های پیوندی به تدریج شروع به تولید ملانین می‌کنند و رنگ طبیعی پوست را بازمی‌گردانند.

نتایج مطالعات بالینی و میزان موفقیت

بر اساس گزارش‌های منتشرشده از مطالعات بالینی فاز نهایی، این روش روی حدود سیصد بیمار مبتلا به پیسی که به درمان‌های قبلی پاسخ نداده بودند، آزمایش شده است. نتایج نشان داد که در حدود شصت و پنج درصد بیماران بهبودی قابل توجهی مشاهده شد. برخی منابع دیگر نیز اثربخشی را در بازه پنجاه تا هفتاد درصد اعلام کرده‌اند. این ارقام در مقایسه با بسیاری از درمان‌های دارویی رایج که گاهی اثربخشی حدود سی درصد دارند، قابل توجه به نظر می‌رسد. نکته مهم این است که اثر درمان در بسیاری از موارد پایدار گزارش شده و رنگ بازگردانده‌شده تا سال‌ها یا حتی مادام‌العمر باقی مانده است.

هر ویال از این فرآورده می‌تواند حدود دویست سانتی‌متر مربع از پوست را پوشش دهد. برای لکه‌های متعدد، ممکن است نیاز به چندین نوبت درمان باشد. فرآیند به صورت سرپایی انجام می‌شود و بیمار نیازی به بستری شدن ندارد. این ویژگی باعث شده ریکالرسل برای بسیاری از افراد قابل دسترس‌تر و کم‌هزینه‌تر از روش‌های جراحی پیچیده باشد.

مزایای روش ریکالرسل نسبت به درمان‌های سنتی

یکی از مهم‌ترین مزایای این روش، استفاده از سلول‌های خود بیمار است که خطر عوارض ایمنی را کاهش می‌دهد. همچنین برخلاف برخی جراحی‌های پوستی قدیمی، نیازی به برداشتن بخش وسیعی از پوست سالم و ایجاد زخم‌های بزرگ نیست. بیماران معمولاً دوره نقاهت کوتاهی دارند و می‌توانند به سرعت به فعالیت‌های روزمره بازگردند. گزارش‌ها حاکی از آن است که این درمان برای انواع مختلف پیسی، از جمله موارد موضعی و گسترده، در بیماران مناسب قابل استفاده است.

از سوی دیگر، پایداری نتیجه یکی از نقاط قوت اصلی محسوب می‌شود. در حالی که برخی درمان‌های دارویی نیاز به مصرف مداوم دارند و پس از قطع دارو ممکن است لکه‌ها بازگردند، در ریکالرسل سلول‌های زنده ملانوسیت در محل باقی می‌مانند و به تولید رنگدانه ادامه می‌دهند. این موضوع برای بیمارانی که سال‌ها با ناامیدی از درمان‌های موقت دست و پنجه نرم کرده‌اند، امید تازه‌ای ایجاد کرده است.

جایگاه ایران در حوزه سلول‌درمانی

توسعه و تولید ریکالرسل نشان‌دهنده پیشرفت ایران در حوزه سلول‌درمانی است. کشورمان اکنون جزو معدود کشورهای جهان است که مجوز تولید و عرضه داروی سلول‌درمانی را در اختیار دارد. این دستاورد نه تنها برای بیماران داخلی فرصت جدیدی فراهم کرده، بلکه امکان صادرات دانش فنی و حتی محصول را نیز مطرح ساخته است. مدیران شرکت سازنده بارها تأکید کرده‌اند که این فرآورده مشابه خارجی مستقیم ندارد و از نظر تجاری نخستین محصول در نوع خود محسوب می‌شود.

قیمت تقریبی هر دوره درمان در گزارش‌های رسانه‌ای حدود چند میلیون تومان اعلام شده که با توجه به پوشش مادام‌العمر بخش قابل توجهی از پوست، برای بسیاری از خانواده‌ها مقرون‌به‌صرفه‌تر از درمان‌های طولانی‌مدت خارجی یا جراحی‌های پرهزینه به نظر می‌رسد. البته هزینه نهایی بسته به وسعت لکه‌ها و تعداد جلسات متفاوت است.

تجربه بیماران و دیدگاه کلینیک‌ها

کلینیک‌ها و مراکز پوستی که این روش را ارائه می‌دهند، معمولاً بر اهمیت انتخاب صحیح بیمار تأکید دارند. بیماری باید در فاز پایدار باشد و بیمار انتظارات واقع‌بینانه داشته باشد. پیگیری منظم پس از درمان برای ارزیابی نتیجه و مراقبت از پوست ضروری است. بسیاری از بیماران گزارش کرده‌اند که پس از چند ماه، رنگ لکه‌ها به تدریج نزدیک به پوست اطراف شده و ظاهر کلی پوست بهبود یافته است. این تغییرات نه تنها ظاهری، بلکه روانی نیز هستند و به بازگشت اعتماد به نفس کمک می‌کنند.

با وجود نتایج امیدوارکننده، متخصصان توصیه می‌کنند که ریکالرسل جایگزین کامل همه درمان‌ها نیست و باید در چارچوب یک برنامه درمانی جامع و زیر نظر پزشک متخصص پوست انجام شود. عوامل فردی مانند سن، وسعت بیماری، محل لکه‌ها و وضعیت کلی سلامت پوست در موفقیت درمان نقش دارند.

آینده درمان پیسی با سلول‌درمانی

پیشرفت‌های اخیر در سلول‌درمانی نشان می‌دهد که آینده درمان بیماری‌های پوستی مقاوم روشن‌تر از گذشته است. ریکالرسل نمونه‌ای از تلاش‌های داخلی برای بومی‌سازی فناوری‌های پیشرفته پزشکی است. با گسترش مراکز ارائه‌دهنده و افزایش آگاهی عمومی، انتظار می‌رود تعداد بیشتری از بیماران بتوانند از این روش بهره‌مند شوند. همزمان، ادامه تحقیقات برای افزایش درصد موفقیت و کاهش هزینه‌ها ضروری به نظر می‌رسد.

پیسی بیماری‌ای است که ظاهر را تغییر می‌دهد اما هویت فرد را تعریف نمی‌کند. روش‌هایی مانند ریکالرسل به بیماران این امکان را می‌دهند که کنترل بیشتری بر ظاهر پوست خود داشته باشند و با آرامش بیشتری در جامعه حضور پیدا کنند. گزارش‌های موجود نشان می‌دهد که این درمان برای بسیاری از افراد مقاوم به درمان‌های قبلی، گزینه‌ای واقعی و مؤثر بوده است.

در مجموع، ریکالرسل به عنوان یک دستاورد مهم در حوزه سلول‌درمانی پوست، امید تازه‌ای برای بیماران مبتلا به پیسی ایجاد کرده است. فرآیند نسبتاً ساده، استفاده از سلول‌های خود فرد، نتایج پایدار و دسترسی نسبی، از جمله ویژگی‌هایی هستند که این روش را متمایز می‌کنند. با این حال، مانند هر درمان پزشکی دیگری، مشورت با پزشک متخصص و ارزیابی دقیق شرایط فردی پیش از تصمیم‌گیری ضروری است. پیشرفت‌های علمی در این حوزه همچنان ادامه دارد و می‌تواند در آینده گزینه‌های بیشتری را پیش روی بیماران قرار دهد.

پایان مطلب./