تاریخ انتشار: ﺳﻪشنبه 23 آبان 1402
چالش‌های اخلاقی بانک‌های خون بندناف
یادداشت

  چالش‌های اخلاقی بانک‌های خون بندناف

مطالعات انجام شده حکایت از ضرورت پرداختن به مباحث اخلاقی به صورت گسترده در بانک‌های خون بندناف دارد.
امتیاز: Article Rating

به گزارش پایگاه اطلاع رسانی بنیان، خون بندناف منبع غنی از سلول‌های بنیادی خونساز است که برای درمان بسیاری از بیماری‌های منشاء خون استفاده می‌شود. بنابراین، بانک‌های ذخیره سازی برای ذخیره و تامین سلول‌های بندناف ایجاد شد. با توسعه فناوری‌ها و تکنیک‌های تشخیصی و درمانی در پزشکی، مسائل اخلاقی نیز گسترده تر و پیچیده تر شده است. پس از ایجاد بانک‌های خون بندناف، تلاش‌هایی برای رسیدگی به مسائل اخلاقی مرتبط با این بانک‌ها صورت گرفت. 
مقدمه
خون بندناف منبع غنی از سلول‌های بنیادی خونساز است که به طور گسترده برای درمان بیماری‌های منتقله از طریق خون، از جمله سرطان‌های خون، لوسمی، تالاسمی، کم خونی مادرزادی و برخی از بیماری‌های سیستم ایمنی معیوب استفاده می‌شود. خون بندناف خونی است که پس از تولد در بندناف و جفت باقی می‌ماند و اغلب دور ریخته می‌شود، اما سرشار از سلول‌های بنیادی است. این سلول‌ها می‌توانند انواع سلول‌ها را بسازند و سلول‌های دیگر را در هنگام آسیب ترمیم و نگهداری کنند. بنابراین، اگر جمع آوری و ذخیره این سلول‌ها امکان پذیر باشد، منبع غنی از سلول‌های بنیادی خون ساز در اختیار ما قرار می‌گیرد. همانطور که قبلا ذکر شد، این سلول‌ها را می‌توان در بیماری‌های مرتبط با خون، اختلالات مغز استخوان و اختلال در عملکرد سیستم ایمنی استفاده کرد. در دسترس بودن، کاهش خطر رد پیوند، کاهش خطر عفونت، و شانس یافتن یک نمونه همسان ژنتیکی از مهمترین جنبه‌های ذخیره سازی خون بند ناف هستند. سلول‌های بنیادی خون بند ناف را فقط می‌توان در برخی از بیماری‌ها که سلول‌های خونی آسیب نمی‌بینند، برای کودکی که نمونه‌اش ذخیره شده است، استفاده کرد. با این حال، هر فرد دیگری که از نظر ژنتیکی با نمونه خون ذخیره شده (و تعداد سلول‌ها برای بیمار مناسب است) با آنتی ژن لکوسیت انسانی (HLA) سازگار باشد، می‌تواند از این نمونه خون نیز استفاده کند.
ملاحظات اخلاقی خون بندناف
ملاحظات اخلاقی یکی از پیچیده ترین چالش‌های مرتبط با سلامت است. سیستم‌های بهداشتی تلاش می‌کنند با استفاده از روش‌ها و فرآیندهای بهداشتی به ارتقای سلامت انسان کمک کنند. علاوه بر این، ارائه دهندگان مراقبت‌های بهداشتی در بخش سلامت ملزم به حفظ مسائل اخلاقی در این بخش هستند. چالش‌های اخلاقی، تعارض‌ها و معضلاتی هستند که در حوزه اخلاق مطرح می‌شوند. اگر فعالیت‌های ارائه دهندگان سلامت بر اساس معیارهای اخلاقی نباشد، می‌تواند منجر به رفتارهای غیراخلاقی شود. بنابراین همواره توجه جدی به اخلاق و مسائل مرتبط با مسائل حوزه سلامت ضروری است.
مالکیت خصوصی یا عمومی بانک‌ها
با توجه به ماهیت فعالیت بانک‌های سلول‌های بنیادی، اینکه مدیران این بانک‌ها به دنبال منافع اقتصادی بوده‌اند یا خیر، از جمله مواردی بود که به آن اشاره شد. محققان از بررسی مطالعات به این نتیجه رسیدند که نگرانی‌های بیشتری در مورد مالکیت خصوصی یا دولتی بانک‌های سلول‌های بنیادی، استفاده از خدمات این بانک‌ها و توسعه عدالت در دسترسی به خدمات آن‌ها بود. مشاهده می‌شود که مدیران بخش خصوصی بیشتر مسائل اقتصادی را برای افزایش سرمایه خود در این بانک‌ها برجسته کرده بودند. در مقابل، بخش دولتی تلاش کرد تا بیشتر خدمات را برای کسانی که به چنین خدماتی نیاز دارند ارائه دهد.
رضایت آگاهانه
رضایت آگاهانه یکی از اساسی ترین مفاهیم در اخلاق پزشکی و حقوق بیمار در جهان است. کسب رضایت آگاهانه و مشتاقانه بیمار قبل از شروع هر گونه فعالیت تشخیصی و درمانی منجر به نتایج مثبت اخلاقی و بالینی می‌شود. رضایت آگاهانه، جزء کلیدی حقوق بیمار در بانک‌های سلول‌های بنیادی، فرآیندی است که از طریق آن بیمار یا شخص از طرف او قوانین بانک را درک کرده و با آن موافق است. رضایت آگاهانه و مشارکت دادن افراد در تصمیم گیری‌های مربوط به خود منجر به درک بهتر فرآیندهای بانک‌های سلول‌های بنیادی می‌شود. کارمندان این بانک‌ها موظفند اطلاعات مربوط به تمامی فرآیندهای درگیر را در اختیار مردم قرار دهند.
عدالت در دسترسی به خدمات
ماهیت عدالت همواره یکی از مهم ترین پرسش های ذهن بشر بوده و در طول سالیان متمادی پاسخ‌های متعدد و متنوعی به این پرسش داده شده است. برابری یکی از مهم ترین معیارها و شاخص های قضاوت درباره موفقیت در مسائل مرتبط با سلامت است. هر گاه تفاوت در نتایج سلامت ناشی از عدم تعادل جبران ناپذیر در توزیع امکانات و دسترسی به گروه‌ها یا جوامع مختلف اجتماعی باشد، بی عدالتی در سلامت رخ می‌دهد. به عبارت دیگر عدالت سلامت زمانی به وجود می آید که همه افراد جامعه بتوانند سلامت کامل خود را حفظ کنند و وضعیت اقتصادی و اجتماعی آن‌ها بر سلامتی آن‌ها تأثیری نداشته باشد. در رابطه با بانک‌های سلول‌های بنیادی، مطالعات زیادی انجام شده است. اینکه در این گونه بانک‌ها همه می‌توانند از این خدمات (فارغ از شرایط اجتماعی و اقتصادی خود) بهره مند شوند، چالشی جدی بوده است.
تضاد منافع
تضاد منافع مهمترین منشاء فساد است. به همین دلیل برای پیشگیری و کنترل فساد باید تضاد منافع را کنترل و مدیریت کرد. با این حال، شناخت و درک مصادیق تضاد منافع اولین گام برای مدیریت صحیح آن‌هاست. تضاد منافع زمانی اهمیت بیشتری پیدا می‌کند که در مرکز یا سازمانی رخ دهد که مستقیماً با زندگی و سلامت افراد مرتبط باشد. تعارض منافع به وضعیتی اطلاق می‌شود که در آن شخص یا برخی افراد دارای موقعیت و مسئولیت معتبری هستند و مورد اعتماد عموم مردم قرار می‌گیرند، اما دارای منافع متفاوت (فردی یا گروهی) هستند که با موقعیت و مسئولیت خود در تضاد است. به عبارت دیگر، قرار دادن فرد در شرایطی که بین تعهدات او و منافع شخصی او تعارض وجود داشته باشد، در علم مدیریت «تعارض منافع» نامیده می‌شود. در بخش سلامت، یکی از دغدغه‌های درست و در عین حال اصلی رسیدگی به تضاد منافع در بانک سلول‌های بنیادی خون بندناف بود. سوالات اصلی عبارتند از: "آیا مدیران این مراکز بیشتر پزشک هستند؟" و "آیا تمام فرآیندهای جاری در این مراکز بدون توجه به مزایای بالقوه مالی و تحقیقاتی که ممکن است داشته باشند انجام می‌شود؟"
مشکلات اجتماعی
دیدگاه‌های اجتماعی در مورد مسائل بهداشتی از اهمیت بالایی برخوردار است. به منظور بهره مندی از خدمات مناسب و توسعه فعالیت‌ها در حوزه سلامت، تلاش برای ارتقای دیدگاه مردم نسبت به فرآیندها از طریق آموزش و اطلاع رسانی در این زمینه ضروری است. عدم توجه کافی به مسائل اجتماعی آن‌ها احتمالاً کیفیت خدمات بهداشتی را کاهش می‌دهد یا حتی ممکن است افراد را از استفاده از این خدمات باز دارد. در بسیاری از جوامع، نگرش مثبتی نسبت به چنین بانک‌هایی وجود ندارد. اطلاعات اندک و بعضاً نادرست افراد باعث شده که برخی از آن‌ها تصور کنند این بانک‌ها غیرضروری هستند.
محرمانه بودن
محرمانه بودن فعالیت‌های انجام شده در بخش سلامت یک حق اساسی است و نمی توان آن را از کسی سلب کرد. بررسی دیدگاه اندیشمندان در حوزه حقوق حریم خصوصی، پیچیدگی زیاد این مفهوم و مشکلات موجود در ارائه تعریفی جامع از حریم خصوصی را نشان می‌دهد. حریم خصوصی با توجه به ماهیت آن در فرهنگ‌های مختلف و تعریف آن برای افراد مختلف و سنین مختلف و حتی زمان‌ها و مکان‌های مختلف، می‌تواند معنای خاص خود را داشته باشد. این امر ارائه یک تعریف منحصر به فرد را دشوار کرده است. فعالیت‌هایی که در بانک‌های سلول‌های بنیادی خون بندناف انجام می‌شود باید شفاف باشد. بسیاری از مردم در مورد محرمانه نگه داشتن اطلاعات شخصی خود در چنین بانک‌هایی تردید داشتند. آن‌ها نگرانی‌های خود را در مورد اینکه سلول‌هایشان برای چه استفاده می‌شود داشتند. 
توسعه روزافزون دانش بشری، ارتقای فناوری‌های زیست پزشکی و افزایش توانمندی‌های محققان در تشخیص و درمان بیماری‌های مختلف، با مسائل چالش برانگیزی به‌ویژه مسائل اخلاقی همراه بوده است. علیرغم پیشرفت‌های فناوری پزشکی، نگرانی‌هایی در مورد مسائل اخلاقی مرتبط با آن‌ها وجود دارد. این نگرانی‌ها منجر به ظهور جنبش‌هایی با موضوع حقوق بیماران و همچنین حق مشارکت جامعه در تصمیم‌گیری‌های پزشکی شد. به نظر می‌رسد پرداختن به مسائل اخلاقی مرتبط با این فناوری‌ها یکی از الزامات اساسی است که باید در نظام جامع سلامت مورد توجه قرار گیرد. یکی از این مسائل احترام به استقلال و استقلال افراد (بیمار یا سالم) است که حق انتخاب/رد درمان ویژه را دارند. حداکثر سود برای دریافت کنندگان خدمات سلامت باید توسط ارائه دهندگان خدمات در نظر گرفته شود. علاوه بر این، همیشه نباید آسیبی به مردم وارد شود. در نهایت، مردم ملزم به استفاده از خدمات بهداشتی و درمانی بدون توجه به وضعیت اجتماعی و اقتصادی خود هستند. برای دستیابی به آن خدمات باید عدالت برقرار شود.
پایان مطلب/
 

ثبت امتیاز
نظرات
در حال حاضر هیچ نظری ثبت نشده است. شما می توانید اولین نفری باشید که نظر می دهید.
ارسال نظر جدید

تصویر امنیتی
کد امنیتی را وارد نمایید:

کلیدواژه
کلیدواژه