به گزارش پایگاه اطلاع‌رسانی بنیان، مطالعه که در مجله Cancers منتشر شد که در این پژوهش چهار رده سلولی ملانومای انسانی از فاز رشد عمودی (WM-115، WM-278، WM-1366 و WM-3248) که همگی قابلیت متاستاز دارند، در برابر سلول‌های NK جدا شده از خون محیطی چهار اهداکننده سالم قرار گرفتند. نتایج نشان داد دو رده WM-115 و WM-278 بسیار حساس و دو رده WM-1366 و WM-3248 به‌طور طبیعی مقاوم به کشندگی NK هستند. این مقاومت با بیان بسیار بالای PD-L1 روی سطح سلول‌های مقاوم همراه بود. مسدود کردن مسیر PD-1/PD-L1 با نیوولوماب (Nivolumab) به‌تنهایی کشندگی را در رده‌های مقاوم به‌طور چشمگیری افزایش داد، اما وقتی سلول‌های NK پیش از مواجهه با اینترفرون‌بتا (۱۰۰۰ واحد/میلی‌لیتر به مدت ۲۴ ساعت) تحریک شدند و سپس مسیر PD-1 مسدود شد، میزان کشندگی در همه رده‌ها در نسبت اثرور به هدف ۵۰:۱ به بیش از ۹۰ درصد و حتی در نسبت ۶:۱ به بیش از ۷۵ درصد رسید. مکانیسم اصلی کشندگی نیز مسیر آپوپتوزی TRAIL بود، نه پرفورین/گرانزیم. پژوهشگران تأکید کردند این ترکیب درمانی به‌دلیل تأیید قبلی هر دو دارو، می‌تواند به‌سرعت وارد فاز بالینی شود و به‌ویژه برای بیمارانی که پس از چند ماه درمان با نیوولوماب یا پمبرولیزوماب دچار پیشرفت بیماری می‌شوند، نجات‌بخش باشد. این مطالعه اولین کار اختصاصی است که اثرات هم‌افزای همزمان مهار چک‌پوینت و تحریک نوع اول اینترفرون را بر سلول‌های NK (نه فقط سلول‌های T) در ملانوما بررسی کرده و شواهد محکمی برای طراحی کارآزمایی‌های بالینی فاز II و III ارائه می‌دهد. 

تفاوت بسیار زیاد حساسیت رده‌های ملانوما به کشندگی سلول‌های NK  
وقتی چهار رده سلولی ملانوما در آزمایش کالسین رهایش (calcein release assay) در نسبت‌های مختلف اثرور به هدف (از ۱:۱ تا ۵۰:۱) در معرض سلول‌های NK تازه جدا شده قرار گرفتند، نتایج کاملاً متفاوت بود. رده‌های WM-115 و WM-278 در نسبت بالای ۵۰:۱ به ترتیب ۸۶/۳۸ درصد و ۹۱/۹۰ درصد لیز شدند، در حالی که رده‌های WM-1366 و WM-3248 حتی در همین نسبت بالا فقط ۲۴/۶۱ درصد و ۲۶/۳۲ درصد کشته شدند. این تفاوت حتی در نسبت پایین و واقعی‌تر ۶:۱ هم حفظ شد و نشان داد که در شرایط بالینی که تعداد NKها در تومور معمولاً کم است، بسیاری از ملانوماها می‌توانند به‌راحتی از حمله سلول‌های NK فرار کنند. این یافته توضیح می‌دهد چرا تاکنون نقش NKها در کنترل طبیعی ملانوما کمتر از انتظار بوده است.

مسیر TRAIL؛ مکانیسم غالب و تقریباً انحصاری کشندگی NK در ملانوما  
برای شناسایی مسیر دقیق کشندگی، پژوهشگران به‌ترتیب مسیرهای مختلف را مسدود کردند. وقتی آنتی‌بادی مسدودکننده TRAIL یا siRNA مخصوص TRAIL به کار رفت، کشندگی NK در همه رده‌ها تا ۸۰-۹۰ درصد کاهش یافت. در مقابل، مسدود کردن FAS با آنتی‌بادی ZB4 یا مسدود کردن پرفورین/گرانزیم با کنکاناوالین A تأثیر بسیار ناچیزی داشت. همچنین همه رده‌های سلولی هر دو گیرنده مرگ TRAIL-R1 و TRAIL-R2 را بیان می‌کردند و در مواجهه با TRAIL نوترکیب (از ۱۰۰ نانوگرم تا ۲ میکروگرم) به‌طور یکسان و شدید آپوپتوز می‌شدند. بنابراین مشکل در گیرنده‌های مرگ نبود، بلکه در میزان ترشح TRAIL توسط سلول‌های NK در حضور تومور بود که به‌دلیل سیگنال‌های مهاری محیط تومور کاهش می‌یافت.

بیان بسیار بالای PD-L1؛ دلیل اصلی مقاومت طبیعی برخی ملانوماها  
آنالیز فلوسیتومتری و وسترن بلات نشان داد رده‌های مقاوم WM-1366 و WM-3248 سطح بیان PD-L1 چندین برابر بالاتر از رده‌های حساس دارند. این لیگاند مهاری با اتصال به گیرنده PD-1 روی سلول‌های NK سیگنال بازدارنده ITIM ارسال می‌کند و باعث کاهش شدید ترشح TRAIL و کاهش فعال‌سازی کلی NK می‌شود. جالب اینکه تحریک با اینترفرون‌بتا به‌تنهایی باعث افزایش بیشتر PD-L1 روی سلول‌های توموری می‌شد، اما همزمان بیان TRAIL روی NKها را هم به‌شدت بالا می‌برد؛ به همین دلیل ترکیب با مهارکننده PD-1 ضروری بود تا اثر مثبت غالب شود.

نیوولوماب به‌تنهایی مقاومت را کاملاً از بین می‌برد  
وقتی نیوولوماب (۱۰ میکروگرم/میلی‌لیتر) به محیط کشت اضافه شد یا PD-L1 با siRNA خاموش شد، کشندگی NK در رده‌های مقاوم به‌طور ناگهانی به سطح رده‌های حساس و حتی بالاتر رسید. این اثر در همه نسبت‌های اثرور به هدف و با NKهای اهداکنندگان مختلف تکرار شد و نشان داد که مسیر PD-1/PD-L1 مهم‌ترین و تقریباً تنها چک‌پوینت مهاری فعال علیه NKها در این مدل ملانوما است. حتی در حضور Fc بلوکر هم اثر نیوولوماب حفظ شد، یعنی اثر واقعی از طریق مسدود کردن PD-1 بود نه فعال‌سازی از طریق FcγR.

اینترفرون‌بتا؛ تقویت‌کننده فوق‌العاده قوی و کاملاً هم‌افزا  
تحریک ۲۴ ساعته سلول‌های NK با ۱۰۰۰ واحد اینترفرون‌بتا باعث افزایش چندین برابری بیان سطحی TRAIL و همچنین افزایش کی-۶۷ (نشانه تکثیر و فعال‌سازی) شد. وقتی این NKهای تحریک‌شده در حضور نیوولوماب با سلول‌های ملانوما مواجهه شدند، کشندگی در نسبت ۵۰:۱ در همه رده‌ها به بیش از ۹۲ درصد و در نسبت ۶:۱ به بیش از ۷۸ درصد رسید؛ عددی که در هیچ‌یک از شرایط تک‌درمانی به‌دست نیامد. این اثر هم‌افزایی واقعی (synergistic) بود و نه فقط جمع ساده.

پیامدهای بالینی مستقیم و سریع برای بیماران مقاوم به ایمونوتراپی  
با توجه به اینکه هم نیوولوماب و هم اینترفرون‌بتا (و به‌ویژه فرم پگ‌دار آن) سال‌هاست تأیید شده‌اند، نویسندگان پیشنهاد کردند این ترکیب می‌تواند به‌سرعت در کارآزمایی‌های فاز II یا حتی به‌صورت compassionate use برای بیمارانی که پس از ۶-۱۲ ماه درمان با anti-PD-1 پیشرفت می‌کنند، به‌کار گرفته شود. به‌ویژه بیمارانی که تومورشان بیان بالای PD-L1 و نفوذ کم NK دارد، بیشترین سود را خواهند برد.

نتیجه‌گیری  
این مطالعه نشان داد که ترکیب ساده و در دسترس مهارکننده‌های PD-1 با اینترفرون‌بتا می‌تواند فعالیت ضدتوموری سلول‌های NK را در ملانوما به شکل چشمگیری احیا و تقویت کند. این رویکرد نه‌تنها مقاومت طبیعی و اکتسابی به ایمونوتراپی را دور می‌زند، بلکه با استفاده از داروهای تأییدشده موجود، امکان اجرای سریع در کلینیک را فراهم می‌کند و می‌تواند به‌زودی به استاندارد درمان بیماران مقاوم به نیوولوماب یا پمبرولیزوماب تبدیل شود. 

پایان مطلب/