به گزارش پایگاه اطلاع رسانی بنیان، ایمنی بیمار به عنوان یکی از ضرورت‌های تعیین‌کننده نظام سلامت در قرن بیست‌ویکم، با چالش‌های عمیقی در سطح جهانی مواجه است. برآوردهای سازمان جهانی بهداشت حاکی از آن است که مراقبت ناامن در بیمارستان‌ها سالانه منجر به ۱۳۴ میلیون رویداد نامطلوب و ۲.۶ میلیون مرگ قابل پیشگیری در کشورهای با درآمد کم و متوسط می‌شود. پرستاران، به عنوان بزرگ‌ترین بخش نیروی کار سلامت جهانی، نقش محوری در ترجمه سیاست‌های ایمنی به عملکرد روزمره دارند. این نقش هنگامی مؤثر واقع می‌شود که توسط مدیریت پرستاری توانمند هدایت گردد. مدیریت پرستاری، به عنوان پل ارتباطی بین استراتژی‌های کلان و واقعیت‌های بالینی، از طریق سبک رهبری، نظارت بر توزیع نیرو و ایجاد فرهنگ ایمنی، تعیین‌کننده اصلی نتایج ایمنی بیمار است. مرور نظام‌مند شواهد تولیدشده بین سال‌های ۲۰۲۰ تا ۲۰۲۵ به وضوح نشان می‌دهد که رهبری تحول‌آفرین و اصیل در مدیریت پرستاری، با تشویق ارتباطات باز و پاسخ غیرتنبیهی به خطاها، به طور مستقیم با بهبود نمرات فرهنگ ایمنی و کاهش وقوع حوادث مرتبط است. از سوی دیگر، کفایت staffing یا تأمین نیروی انسانی، قوی‌ترین پیش‌بین‌کننده عینی نتایج ایمنی بیمار محسوب می‌شود، به طوری که افزایش نسبت بیمار به پرستار، خطر مرگ‌ومیر و عفونت‌های بیمارستانی را به شکل قابل توجهی افزایش می‌دهد. همچنین، تاب‌آوری نیروی کار که تحت تأثیر مستقیم حمایت‌های مدیریتی است، امروزه به عنوان یک رکن اساسی ایمنی شناخته می‌شود. یافته‌ها حاکی از آن است که دستیابی به چشم‌انداز جهانی حذف آسیب‌های قابل پیش‌گیری در مراقبت‌های سلامت، مستلزم سرمایه‌گذاری هوشمندانه بر تقویت ظرفیت رهبری پرستاری، تضمین استقرار ایمن نیروی انسانی و ترویج فرهنگ یادگیری سازمانی است.

رهبری تحول‌آفرین: موتور محرکه فرهنگ ایمنی
شواهد قاطع از مطالعات مختلف در سراسر جهان نشان می‌دهد که سبک رهبری مدیران پرستاری، تعیین‌کننده‌ترین عامل در شکل‌گیری فرهنگ ایمنی در واحدهای مراقبتی است. در این میان، رهبری تحول‌آفرین که با الهام‌بخشی، تحریک فکری و توجه فردی به اعضای تیم همراه است، بیشترین ارتباط را با بهبود شاخص‌های ایمنی دارد. مطالعات مقطعی نشان داده‌اند افزایش یک امتیازی در نمره رهبری تحول‌آفرین، با افزایش ۰.۲۶ امتیازی در نمره فرهنگ ایمنی همراه است. رهبری اصیل که بر شفافیت، اخلاق‌مداری و خودآگاهی استوار است، نیز منجر به کاهش قصد ترک خدمت در پرستاران تازه‌کار شده و از این طریق با تثبیت نیروی کار، به طور غیرمستقیم ایمنی را ارتقا می‌دهد. مدیران پرستاری که رفتارهای متمرکز بر ایمنی از جمله ارتباطات باز و پاسخ غیرتنبیهی به گزارش خطاها را مدل می‌کنند، شاهد بهبود معنادار در متریک‌های ایمنی واحد خود هستند.

استقرار ایمن نیروی انسانی: زیربنای غیرقابل انکار ایمنی بیمار
کفایت تعداد و ترکیب مهارتی نیروهای پرستاری، محکم‌ترین شواهد پژوهشی را در پیش‌بینی ایمنی بیمار به خود اختصاص داده است. مطالعات گسترده نشان می‌دهد هر افزایش در نسبت بیمار به هر پرستار، به طور مستقیم با افزایش نرخ مرگ‌ومیر بیماران، افزایش موارد «شکست در نجات» و همچنین افزایش عفونت‌های بیمارستانی و خطاهای دارویی مرتبط است. از سوی دیگر، اجرای نسبت‌های امن پرستار به بیمار با کاهش همین شاخص‌ها همراه بوده است. هنگامی که ساختار نیروی انسانی دچار اختلال می‌شود، فرآیندهای مراقبتی ناقص اجرا شده و «مراقبت از دست رفته» افزایش می‌یابد که خود یک عامل میانجی قوی در افزایش خطر مرگ بیماران است. علاوه بر کمیت، کیفیت ترکیب نیرو نیز حیاتی است؛ درصد بالاتر پرستاران دارای مدرک دانشگاهی (RN) با کاهش مرگ‌ومیر همراه دیده شده است. در حالی که کشورهای با درآمد بالا در حال پیشبرد قوانین حداقل نسبت‌ها هستند، کمبود شدید نیرو در کشورهای با درآمد کم و متوسط، به ویژه در جنوب صحرای آفریقا و جنوب شرق آسیا، چالشی عمیق باقی مانده است.

تاب‌آوری نیروی کار: ایمنی بیماران در گرو سلامت پرستاران
طی سال‌های اخیر و به ویژه پس از همه‌گیری کووید-۱۹، تاب‌آوری نیروی کار به عنوان رکنی حیاتی برای حفظ ایمنی بیمار شناخته شده است. فرسودگی شغلی که حدود یک سوم پرستاران جهان را تحت تأثیر قرار می‌دهد، به طور مستقیم با آب‌وهوای ایمنی ضعیف‌تر و بروز حوادث نامطلوب بیشتر مرتبط است. تاب‌آوری، با بازسازی منابع روانشناختی، توجه، همدلی و قدرت تصمیم‌گیری پرستاران را تقویت می‌کند. راهبردهای تقویت تاب‌آوری در دو سطح فردی و سازمانی عمل می‌کنند. در سطح فردی، آموزش ذهن‌آگاهی، روزنوشت‌های بازتابی و گروه‌های حمایت همتایان می‌توانند فرسودگی عاطفی را ۲۰ تا ۳۰ درصد کاهش دهند. با این حال، راهبردهای فردی هرگز نمی‌توانند جبران‌کننده سیستم‌های ناامن باشند. در سطح سازمانی، اقدامات مدیریتی نقش تعیین‌کننده‌ای دارند. «گشت‌های مدیریتی» با هدف گوش دادن فعال به نگرانی‌های کارکنان، به عنوان ابزاری تشخیصی برای شناسایی استرس سیستم عمل می‌کنند. زمان‌بندی منعطف، استراحت‌های اجباری و دسترسی به خدمات سلامت روان نیز از جمله اقدامات حمایتی هستند.

یکپارچه‌سازی فناوری: فرصت‌ها و پیامدهای نوین
تحول دیجیتال در عرصه سلامت، همزمان فرصت‌ها و ریسک‌های جدیدی برای ایمنی بیمار به همراه آورده است. سیستم‌های الکترونیکی ثبت سلامت، سیستم‌های هوشمند توزیع دارو و پلتفرم‌های پشتیبانی تصمیم‌گیری بالینی، در صورت طراحی انسان‌محور و با مشارکت پرستاران، می‌توانند به طور قابل توجهی خطاهای انتقال اطلاعات و دارودرمانی را کاهش دهند. با این حال، خستگی هشدار و اضافه‌بار شناختی ناشی از سیستم‌های ضعیف طراحی‌شده، خود می‌تواند تهدیدی برای ایمنی باشد. مدیران پرستاری نقش کلیدی در واسطه‌گری بین فناوری و عملکرد بالینی دارند و باید اطمینان حاصل کنند که فناوری، قابل استفاده، همراه با آموزش کافی بوده و یکپارچگی داده‌ها را حفظ می‌کند.

افق ۲۰۳۰: توانمندسازی رهبران پرستاری برای سیستم‌های سلامت امن‌تر
دستیابی به اهداف بلندپروازانه برنامه عمل جهانی ایمنی بیمار سازمان جهانی بهداشت برای دهه حاضر، مستلزم شناسایی و تقویت نقش مدیریت پرستاری به عنوان معمار سیستم‌های ایمن است. سیاست‌هایی که ظرفیت رهبری پرستاری را تقویت می‌کنند، استقرار ایمن نیروی انسانی را تضمین می‌نمایند، فرهنگ یادگیری عادلانه را ترویج می‌دهند و از رفاه پرستاران حمایت می‌کنند، نه تنها یک سرمایه‌گذاری اقتصادی به صرفه، بلکه یک ضرورت اخلاقی برای تحقق عدالت در سلامت هستند. ایمنی بیمار جدایی‌ناپذیر از ایمنی کارکنان سلامت است و تاب‌آوری یک تیم پرستاری حمایت‌شده و مجهز به فناوری مناسب، مکانیسمی است که از طریق آن، ایمنی به طور مستمر تولید و تجدید می‌شود.

پایان مطلب/.