به گزارش پایگاه اطلاع‌رسانی بنیان، یک درمان آزمایشی با سلول‌های CAR T توانسته است یک بیمار مبتلا به لوسمی سلول مویی را که به‌شدت تحت درمان‌های قبلی قرار گرفته بود، بیش از دو سال عاری از بیماری قابل‌تشخیص نگه دارد. این بیمار ۶۸ ساله پس از نزدیک به چهار دهه زندگی با لوسمی سلول مویی، گزینه‌های درمانی قابل‌اعتمادی را از دست داده بود. سرطان او با وجود چندین دوره درمان بازگشته بود و توده‌ای نزدیک مثانه‌اش به اندازه‌ای بزرگ شده بود که در تخلیهٔ کلیهٔ راست اختلال ایجاد می‌کرد. درمان‌های قبلی از جمله شیمی‌درمانی، داروهای هدفمند و برداشتن طحال نتوانسته بودند سرطان را تحت کنترل نگه دارند. ترکیب ونورافنیب و ریتوکسیماب در ابتدا کمک کرد، اما پاسخ تنها چند ماه دوام آورد. سپس او یک درمان آزمایشی CAR T در مؤسسهٔ ملی سرطان (NCI) دریافت کرد. بیش از دو سال و نیم بعد، پزشکان هیچ اثری از لوسمی او پیدا نکرده‌اند. دکتر رابرت جی. کریتمن، محقق ارشد و رئیس بخش ایمونوتراپی بالینی در NCI، می‌گوید: «ما نمی‌توانیم بگوییم آن بیمار درمان شده است. اما ما هیچ اثری از هیچ سلول مویی در آن بیمار نداریم.» پاسخ این بیمار نگاهی به آنچه ممکن است برای افراد مبتلا به لوسمی سلول مویی عودکننده یا مقاوم به درمان امکان‌پذیر باشد ارائه می‌دهد؛ یک سرطان خون نادر که اغلب به درمان اولیه به خوبی پاسخ می‌دهد اما می‌تواند سال‌ها بعد بازگردد. برای کریتمن که دهه‌ها را صرف توسعهٔ درمان‌های این بیماری کرده است، هدف فراتر از کمک به بیماران برای دستیابی به بهبودی است. او می‌خواهد سلول‌های سرطانی باقی‌مانده پس از درمان را که ممکن است در نهایت باعث بازگشت بیماری شوند، از بین ببرد.
 

 لوسمی سلول مویی — بیماری نادر با عود مکرر
لوسمی سلول مویی یک سرطان نادر لنفوسیت‌های B است؛ نوعی گلبول سفید. نام آن از برجستگی‌های موی‌مانند قابل‌مشاهده در سطح سلول‌های سرطانی زیر میکروسکوپ گرفته شده است. درمان‌های استاندارد مانند کلادریبین و پنتوستاتین می‌توانند بهبودی طولانی‌مدت ایجاد کنند. با این حال، برخی بیماران در نهایت عود می‌کنند و نیاز به درمان اضافی دارند. مطالعه‌ای در سال ۲۰۲۵ که در JCO Precision Oncology منتشر شد و به رهبری کریتمن انجام شد، خاطرنشان کرد که میانهٔ زمان عود پس از درمان با این داروها در مطالعات قبلی بین ۴.۵ تا ۱۶ سال متغیر بوده است. اگرچه درمان مجدد می‌تواند مؤثر باشد، درمان‌های مکرر ممکن است سمیت‌های اضافی و دوره‌های کوتاه‌تری از بهبودی به همراه داشته باشند. چالش برای بیمارانی که لوسمی آنها دیگر به درمان‌های موجود پاسخ نمی‌دهد، بیشتر می‌شود.

 CAR T هدف‌گیرندهٔ CD22 — رویکردی نوین
کریتمن و همکارانش در حال بررسی این هستند که آیا درمان با سلول‌های T دارای گیرندهٔ آنتی‌ژن کایمریک (CAR) می‌تواند گزینهٔ دیگری ارائه دهد. برخلاف شیمی‌درمانی متعارف، درمان CAR T از سلول‌های ایمنی خود بیمار استفاده می‌کند. سلول‌های T از خون جمع‌آوری می‌شوند، از نظر ژنتیکی اصلاح می‌شوند تا پروتئین خاصی را روی سلول‌های سرطانی شناسایی کنند و به بیمار بازگردانده می‌شوند تا به بیماری حمله کنند. این درمان آزمایشی CD22 را هدف قرار می‌دهد؛ پروتئینی که به مقدار زیاد در سلول‌های لوسمی سلول مویی یافت می‌شود. کریتمن توضیح می‌دهد: «CD22 یک آنتی‌ژن بسیار خوب برای لوسمی سلول مویی است.» research او نشان داد که سلول‌های لوسمی سلول مویی به‌طور قابل‌توجهی سایت‌های اتصال CD22 بیشتری نسبت به سلول‌های لوسمی لنفوبلاستیک حاد سلول B دارند؛ سرطان دیگری که درمان CAR T هدف‌گیرندهٔ CD22 در آن مطالعه شده است.

 یافته‌های اولیهٔ research — بهبودی کامل در یک بیمار
در کارآزمایی بالینی فاز ۱، پژوهشگران ایمنی و اثربخشی اولیهٔ درمان CAR T هدف‌گیرندهٔ CD22 را در بیماران مبتلا به لوسمی سلول مویی عودکننده یا مقاوم به درمان، از جمله فرم واریانت بیماری، ارزیابی می‌کنند. یافته‌های اولیهٔ منتشرشده شامل چهار بیمار به‌شدت تحت درمان قبلی بود. دو بیمار اول دوز پایین‌تری از سلول‌های CAR T دریافت کردند و پاسخ قابل‌توجهی نداشتند. پژوهشگران متعاقباً دوز را برای دو شرکت‌کنندهٔ بعدی افزایش دادند. از این دو بیمار، یکی کاهش قابل‌توجهی در سلول‌های لوسمی تجربه کرد اما عوارض جدی مرتبط با درمان پیدا کرد. دیگری بهبودی کامل با حداقل بیماری باقی‌ماندهٔ قابل‌تشخیص (MRD) به دست آورد. MRD به تعداد کمی از سلول‌های سرطانی اطلاق می‌شود که ممکن است پس از درمان باقی بمانند، حتی زمانی که بیمار در بهبودی به نظر می‌رسد. این سلول‌ها می‌توانند از طریق آزمایش‌های روتین دشوار شناسایی شوند اما ممکن است در نهایت به عود منجر شوند.

 بیمار با بهبودی کامل — ۳۸ سال زندگی با بیماری
بیماری که بهبودی کامل را به دست آورد، ۳۸ سال با لوسمی سلول مویی زندگی کرده بود. پیش از ورود به کارآزمایی، بیماری او فراتر از خون و مغز استخوان گسترش یافته بود و توده‌هایی در چندین ناحیهٔ بدنش تشکیل داده بود. پس از درمان CAR T، تصویربرداری نشان داد که این توده‌ها به‌تدریج از بین رفتند. تا شش ماه، اسکن‌ها هیچ ضایعهٔ متابولیکی فعالی نشان ندادند و بیوپسی‌های بعدی عدم وجود لوسمی قابل‌تشخیص را در توده‌ای که قبلاً تحت تأثیر قرار گرفته بود تأیید کردند. پژوهشگران گزارش دادند که او در پیگیری یک‌ساله در بهبودی باقی ماند. کریتمن در مصاحبهٔ اخیر خود گفت که بیمار بیش از دو سال و نیم بدون بیماری قابل‌تشخیص ادامه داده است. نتایج امیدوارکننده است، هرچند اندازهٔ کوچک مطالعه به این معنی است که پژوهشگران هنوز نمی‌توانند تعیین کنند چند بیمار ممکن است سود ببرند یا پاسخ‌های آنها چقدر دوام خواهد داشت.

 اهمیت میزان و محل سرطان قبل از درمان
یکی از مهم‌ترین یافته‌های research کریتمن به میزان و محل لوسمی در بدن بیمار پیش از درمان CAR T مربوط می‌شود. دو بیماری که دوز بالاتر CAR T دریافت کردند نتایج به‌طور قابل‌توجهی متفاوتی داشتند. یکی تعداد زیادی سلول لوسمی در خون خود و بیماری گسترده در مغز استخوان داشت. اگرچه درمان به‌طور چشمگیری تعداد سلول‌های سرطانی را کاهش داد، او دچار سمیت شدید مرتبط با ایمنی از جمله یک وضعیت التهابی تهدیدکنندهٔ زندگی شد. بیمار دیگر در زمان تزریق لوسمی قابل‌تشخیص کمی در خون یا مغز استخوان خود داشت، اگرچه توده‌های سرطانی در جاهای دیگر بدنش باقی مانده بود. درمان او پاسخ کامل با سمیت به‌مراتب کمتری تولید کرد. کریتمن توضیح داد که وقتی سلول‌های CAR T با تعداد زیادی سلول سرطانی مواجه می‌شوند، پاسخ ایمنی حاصل می‌تواند طاقت‌فرسا شود.

 فراتر از بهبودی به سوی درمان قطعی
علاقهٔ کریتمن به از بین بردن لوسمی باقی‌مانده مدت‌ها پیش از کارآزمایی فعلی CAR T آغاز شد. در سال ۱۹۸۳، او برای نخستین بار با لوسمی سلول مویی در طول آموزش زیر نظر دکتر برتا بورونکل، که دهه‌ها پیش به شناسایی این بیماری کمک کرده بود، مواجه شد. بعدها، در حین کار با دکتر آیرا پاستان در NCI، او شروع به بررسی داروهای آزمایشی به نام ایمونوتوکسین‌ها کرد که آنتی‌بادی شناسایی‌کنندهٔ سلول‌های سرطانی را با سمی طراحی‌شده برای نابودی آنها ترکیب می‌کنند. آن work در نهایت به توسعهٔ موکسوتوموماب پاسودوتوکس (Lumoxiti) کمک کرد که در سال ۲۰۱۸ برای برخی بیماران مبتلا به لوسمی سلول مویی عودکننده یا مقاوم به درمان تأییدیهٔ FDA دریافت کرد. کریتمن می‌گوید ایمونوتوکسین و رویکردهای CAR T ممکن است مزایای مکملی داشته باشند. Lumoxiti فعالیت قوی علیه لوسمی در خون، مغز استخوان و طحال نشان داد، در حالی که درمان CAR T مورد مطالعه ممکن است به‌ویژه علیه توده‌های لوسمی در جاهای دیگر بدن مفید باشد. هدف گسترده‌تر توسعهٔ درمان‌هایی است که بیش از کاهش موقت مقدار سرطان انجام دهند.

 گام‌های بعدی برای بیماران
کارآزمایی فاز ۱ در حال انجام (NCT04815356) به بررسی درمان CAR T هدف‌گیرندهٔ CD22 در بیماران مبتلا به لوسمی سلول مویی عودکننده یا مقاوم به درمان و واریانت آن ادامه می‌دهد. تیم کریتمن همچنین در حال مطالعهٔ سایر درمان‌های هدفمند، از جمله داروهایی که BRAF، BCL2 و BTK را مهار می‌کنند، برای گسترش گزینه‌ها برای بیمارانی که بیماریشان بازمی‌گردد، است. در حال حاضر، درمان CAR T برای لوسمی سلول مویی آزمایشی باقی مانده است و نتایج هنوز نمی‌توانند به همهٔ بیماران تعمیم داده شوند. کریتمن تأکید کرد که این درمان نباید با پیوند سلول‌های بنیادی اشتباه گرفته شود. درمان CAR T از سلول‌های ایمنی اصلاح‌شدهٔ خود بیمار استفاده می‌کند و خطر بیماری پیوند علیه میزبان مرتبط با پیوند سلول‌های بنیادی اهداکننده را ندارد، هرچند عوارض جانبی بالقوه جدی خود را دارد. او امیدوار است که research ادامه‌دار به تعیین زمان بیشترین احتمال سود برای بیماران، چگونگی کاهش خطرات و اینکه آیا پاسخ‌های مشاهده‌شده تاکنون می‌توانند دهه‌ها دوام بیاورند، کمک کند.

پایان مطلب/